هر فردی باید به سلامت دهان و دندان خود توجه بسیار زیادی داشته باشد . بسیاری از مردم دچار اختلالات بسیار زیادی در زمینه دهان و دندان هستند برای مثال افراد بسیار زیادی دچار جلو زدگی دندان ها ، جلوزدگی فک ، انحراف فک و … هستند . بهتر است این اختلالات در همان ابتدا درمان شود زیرا اگر از حدی تجاوز کند باعث بروز مشکل در سایر قسمت های بدن خواهد شد . ناهنجاری های فکی بسیار زیادی وجود دارد که در ادامه به بررسی ناهنجاری های کلاس دو و سه می پردازیم .
بررسی ناهنجاری های فکی کلاس دو و سه
- ناهنجاری کلاس دو : ناهنجاری کلاس دو در حالتی است که فک بالا و پایین در موقعیت درستی قرار ندارند . برای مثال یا فک بالا جلوتر است و یا این که فک پایین عقب تر است و یا هر دوی این موارد با هم رخ داده است . بیماری که به ناهنجاری کلاس دو مبتلا است اگر قبل از سن بلوغ به متخصص ارتودنسی مراجعه کند با بهره گیری از دستگاه های ارتودنسی می توان فک پایین را به جلو و فک بالا را به عقب راند و به این ترتیب ناهنجاری درمان خواهد شد .
درصورتی که بیمار ناهنجاری کلاس دو داشته باشد و بعد از بلوغ به متخصص مراجعه کند این ناهنجاری بدون جراحی درمان نخواهد شد . اگر این ناهنجاری پیشرفت کرده باشد با استفاده از ارتودنسی ثابت امکان بهبود بیمار وجود دارد .
ناهنجاری کلاس دو در دو دسته می شود که عبارت است از :
الف) Division 1 : در این نوع از بیماری فرد دارای اورجت بسیار زیادی بوده است و اختلاف بین دو فک بسیار زیاد است و قابل مشاهده شدن است .
ب) Division 2: در این نوع از ناهنجاری کلاس دو دندان های جلوی فک بالا یا به سمت عقب و یا به سمت جلو قرار دارند . در این نوع از ناهنجاری فرد دارای دیپ بایت بسیار شدیدی می باشد . در این ناهنجاری نیز اختلاف بین فک ها بسیار زیاد است و اما به دلیل شیبی که دندان های جلویی دارند این اختلاف بسیار کم تر خواهد بود . البته شلوغی دندان های بالا و نامرتب بودن دندان ها در این نوع از ناهنجاری مشاهده خواهد شد .
- ناهنجاری کلاس سه : در این ناهنجاری دندان های پایین جلوتر از دندان های بالا قرار می گیرند . این ناهنجاری می تواند در همین حد محدود باشد و یا این که گاهی می تواند به اندازه اورجت نیز شدید باشد . نشانه دیگر این ناهنجاری فاصله افتادن بین دندان نیش پایین از دندان نیش بالا در مسیر جلوی دندان است و یا این که دندان های عقبی پایین در دهان بیش از اندازه جلو می آیند . این ناهنجاری علاوه بر این که زیبایی فرد را دچار چالش می کند باعث می شود تا فرد مشکلاتی را در جویدن نیز داشته باشد و هم چنین سلامت دهان و دندان وی را نیز به خطر می اندازد.
علت این ناهنجاری جلوتر بودن فک پایین نسبت به محل مناسب خود بوده است و یا این که فک بالا از محل اصلی خود عقب تر است (کوچک بودن فک بالا و یا بزرگ بودن فک پایین) . علت این ناهنجاری می تواند ترکیبی از علت های بیان شده باشد . این ناهنجاری می تواند تنها در دندان ها بروز کند و یا این که می تواند فک را نیز درگیرکند .
بسته به سن فرد ، شدت این ناهنجاری و نوع درمان ناهنجاری کلاس دو و سه متفاوت است . معاینه این مشکل اگر در زمان مناسب خود رخ دهد و تشخیص درستی داده شود باعث می شود تا مراحل درمان بیمار به خوبی پشت سرگذاشته شود در غیر این صورت درمان فرد با جراحی و یا کشیدن دندان همراه خواهد بود . ذکر این نکته ضروری است که اگر این ناهنجاری به دلیل کوچک بودن فک بالا باشد قبل از سن بلوغ می تواند با استفاده از دستگاه های ارتودنسی رفع شود و اما اگر به دلیل بزرگ بودن فک پایین باشد درمان با استفاده از ارتودنسی امکان پذیر نخواهد بود .
برای درمان بدون جراحی این ناهنجاری در ارتودنسی از موارد زیر استفاده می شود :
هدگیر کششی معکوس : برای رشد فک بالا از این وسیله استفاده می شود .
وسیع کننده آرواره : این وسیله در سقف دهان قرار می گیرد و می تواند تنظیم شود .
چین کپ: این وسیله از رشد بیش از اندازه فک پایین جلوگیری می کند .
ناهنجاری کلاس دو به چه دلیل اتفاق می افتد ؟
این نوع از ناهنجاری ممکن است یا اکتسابی باشد ویا به صورت مادرزادی به فرد انتقال یافته باشد . از دلایل شایع این ناهنجاری ژنتیک است . اگر در دوران بارداری مادر و یا کودکی فرد اختلالات رشدی داشته باشد ، کودک دچار مشکل عقب بودن فک خواهد شد .
دلیل دوم این ناهنجاری اکتسابی بودن آن است و فرد ممکن است در کودکی دچار ضربه ای شده باشد و همین ضربه باعث شود تا فک وی به خوبی رشد نکند . اگر فردی دچار این مشکل شود باید به سرعت به کلینیک های دندان پزشکی مراجعه کند تا برای درمان این مشکل اقدام شود . همین ضربه ها در کودکی باعث می شود تا در تقارن صورت و فک کودک مشکل ایجاد شود و در صورت این که دیرتر برای درمان این مشکل اقدام شود ، مراحل درمان پیچیده تر خواهد شد .
اگر بیمار قبل از سن بلوغ اقدام کند عقب بودن فک را می توان با استفاده از ارتودنسی درمان کرد و به این ترتیب آرواره ها در مسیر درستی حرکت می کنند. در سن رشد کودک ( ده تا دوازده سالگی ) با بهره گیری از دستگاه های فانکشنال و هدگیر می تواند ناهنجاری کلاس دو و سه درمان شود . دستگاه هایی که در طول درمان استفاده می شود به فک فشار وارد می کنند و در مسیر درست رشد فک را هدایت می کند . اگر برای درمان این ناهنجاری بعد از سن بلوغ اقدام شود ، درمان با استفاده از ارتودنسی امکان پذیر نخواهد بود زیرا رشد فک در سنین بالاتر کم تر خواهد شد . برای حل این مشکل در سنین بالاتر عمل جراحی پیشنهاد می شود .
