متداولترین روش درمان ارتودنسی و آن چیزی که اکثر مردم به عنوان ارتودنسی میشناسند، براکت معمولی (سیم کشی دندانها) است که ارتودنسی ثابت محسوب میشود چرا که در این درمان، سیستم براکت به صورت ثابت در دهان قرار میگیرد و نگینهای براکت و بند ارتودنسی به دندانه چسبانده میشوند. اما وسیله غیر ثابت ارتودنسی نیز وجود دارد که در آن بیمار میتواند براکت خود را از دهان در بیاورد. این سیستم ارتودنسی الاینر شفاف است که اغلب آن را به اینویزالاین (معروفترین برند الاینر) میشناسند. به طور کلی وسیله های غیر ثابت ارتودنسی در سه گروه جای میگیرند: وسیله پیش از درمان (مثلا برای ترک عاداتی مثل فشار دادن زبان به دندانهای جلویی)، در طول درمان (مانند الاینر شفاف) و پس از درمان (مانند ریتینر هالی که برای حفظ دستاوردهای درمان ارتودنسی استفاده میشود). در اینجا با معایب و مزایای ارتودنسی غیر ثابت آشنا میشوید.
فواید و مزیتهای ارتودنسی غیر ثابت
- اولین چیزی که متقاضیان ارتودنسی را به ارتودنسی غیر ثابت تشویق میکند این است که وسیله قابل در آوردن است. پس شما میتوانید هر جا و هر زمان که بخواهید وسیله را از دهانتان در بیاورید. مثل برای شرکت در مراسم، حضور در یک مهمانی یا ورزش، نگران شکل سیم گرفته دندانهایتان نیستید.
- چون بیمار میتواند هر زمان که بخواهد وسیله را در بیاورد، احتمال این که مایل به انجام درمان ارتودنسی شود بیشتر است. بسیاری از مردم به خاطر تصوری که از براکت ثابت دارند برای درمان ارتودنسی اصلا اقدام نمیکنند.
- از وسیله های غیر ثابت ارتودنسی میتوان برای هدایت رشد استخوانها و دندانها در دوران رشد (به خصوص در موارد بدشکلی های اسکلتی) استفاده کرد.
- از وسیله های غیر ثابت برای ورزش دادن عضلات فک نیز میتوان استفاده کرد.
- اگر بیمار نیاز به حرکت همه دندانها یا حرکات پیچیده نداشته باشد، نیازی نیست مدتها براکت ثابت را در دهان خود تحمل کند بلکه با الاینر میتواند به راحتی به همان نتیجه برسد.
- بایت پلیت همراه با وسیله غیر ثابت ارتودنسی به اصلاح بایت و هدایت رشد استخوانها کمک میکند.
- از نظر سلامتی و ایمنی، ارتودنسی غیر ثابت مطمئن تر است چرا که نمیتوان با آن فشار زیادی به دندانها وارد کرد پس احتمال صدمه دیدن ریشه دندان خیلی کمتر بوده و احتمالا بازسازی و ریمدلینگ استخوان بهتر انجام میشود.
- طول مدتی که قرار است روی صندلی دندانپزشکی بنشینید، کمتر است چرا که لازم نیست هر بار وسیله را تنظیم کنید.
- در صورتی که وسیله صدمه ببیند به راحتی آن را در می آورید و موقعیت فوریتی که در شکستن یا جدا شدن براکت یا سیم ارتودنسی ایجاد میشود، به وجود نمی آید و در اثر خرابی وسیله، نیروی نامناسبی به دندانها اعمال نمیشود.
- اعتماد به نفس بیمار با وسیله غیر ثابت بهتر است.
معایب و محدودیتهای ارتودنسی غیر ثابت
- چرخش یک دندان را میتوان اصلاح کرد اما چند دندان را نمیتوان همزمان چرخاند. برای اصلاح چرخش چندین دندان باید ابتدا فضای کافی ایجاد شود تا دندانها پس از چرخش جای کافی برای صاف ایستادن در کنار بقیه دندانها، داشته باشند.
- حرکت جمعی و زیاد دندانها با این روش قابل انجام نیست. برای این که مجموعه دندانها با هم فاصله زیادی را طی کنند، باید نیروی زیادی به دندانها از یک نقطه ثابت مشخص وارد شود که در وسیله های غیر ثابت امکان پذیر نیست از این رو برای مشکلات پیچیده تر، از براکت ثابت استفاده میشود.
- فقط مشکلات مال اکلوژن ساده مثل چرخش یا انحراف دندانها را میتوان با ارتودنسی غیر ثابت اصلاح کرد.
- در ارتودنسی غیر ثابت نیز درست همانند ارتودنسی ثابت در ابتدا مشکلات گفتاری ایجاد میشود و کمی طول میکشد تا به وسیله جدید در دهان خود عادت کنید و کلمات را درست ادا کنید. برای این که سریعتر عادت کنید کتاب یا هر مطلب دیگری را با صدای بلند بخوانید.
- اگر دندان چندین حرکت مختلف نیاز داشته باشد مثلا هم چرخیده است هم به یک سمت کج شده است هم با دندان مجاور فاصله دارد، طول مدت درمان بیشتر میشود چرا که هر بار یک حرکت را میتوان انجام داد.
- در ارتودنسی ثابت همکاری بیمار اهمیت زیادی دارد چرا که در صورت عدم پایبندی به رعایت دستورات متخصص ارتودنسی، نتیجه ای کسب نمیشود. ارتودنتیست کنترلی بر فرایند درمان ندارد و اگر بیمار وسیله را دائما در دهان خود نگذارد کاری نمیتوان انجام داد. گاهی نیز بیمار پس از مدتی ممکن است دلسرد شده و همکاری نکند که در این صورت حرکت بازگشتی دندانها ممکن است وضعیت را بدتر کند.
- از وسیله های غیر ثابت ارتودنسی نمیتوان برای حل مشکلات شدید کلاس 2 و 3 استفاده کرد. موارد شدید نیاز به نیروی بیشتر، استفاده از لنگرگاه و موارد دیگر دارند که کار با الاینر را سخت تر میکند.
- وسیله های غیر ثابت چون روزی چندین مرتبه از دهان بیرون آورده میشوند، احتمال گم شدن یا خراب شدن آنها زیاد است. بخش پلاستیکی وسیله دهانی در اثر تماس با حرارت ذوب و خراب میشود.
- احتمال طولانی شدن دوره درمان با الاینر غیر ثابت بیشتر است چون معمولا بیماران دقت یا همکاری لازم را ندارند و دائما در روند درمان وقفه ایجاد میشود.
- برخی از دندانها که ریشه های قوی دارند (مانند دندان آسیاب بزرگ) اگر لازم باشد حرکت کنند نیروی خیلی بیشتری نیاز دارند بنابراین حرکت دادن آنها با براکت معقول تر است.
- بعضی از بیماران ممکن است به آکریلیک مورد استفاده در وسیله دهانی آلرژی داشته باشند یا نتوانند آن را تحمل کنند.
https://www.juniordentist.com/advantages-and-limitations-of-removable-orthodontic-appliances.html
