اگر دندان قروچه شدید دارید یعنی دندانهایتان را در هنگام خواب یا حتی بیداری به هم می سایید یا می فشارید، دندان هایتان به شدت تحت فشار قرار گرفته و ممکن است لب پر شده یا ترک بردارند و یا تحت فشار مداوم ساییده شوند. برای جلوگیری از آسیب دیدن دندان ها از محافظ دهان شبانه استفاده می‌شود. علاوه بر دندان قروچه، فعالیت‌های ورزشی برخوردی هم می‌توانند به دندانها آسیب وارد کنند. محافظت دهان که برای فعالیت‌های ورزشی طراحی و ساخت می‌شود محافظ دهان ورزشی نام دارد.
به طور کلی سه نوع محافظ دهان وجود دارد:
محافظ دهان پیش ساخته- این انواع محافظ دهان از قبل ساخته و آماده شده اند و می توانید آنها را از داروخانه ها تهیه کنید. مزیت این نوع محافظ دهان ارزان بودن آن است اما اشکال آن این است که ممکن است با قالب دهان شما تنظیم نباشد و علاوه بر این که آزار دهنده است، حرف زدن و تنفس را هم مشکل میکند چون حجیم است. از طرفی ممکن است به بعضی از دندان ها فشار وارد کرده و باعث حرکت کردن آنها شود چرا که وضعیت دندانهای هر کسی با دیگری متفاوت است و نباید از یک قالب برای همه استفاده کرد. به همین علت دندانپزشکان محافظ دهان پیش ساخته را توصیه نمی کنند.
محافظ دهان بجوشان و گاز بگیر (بویل اند بایت)- این نوع محافظ دهان را نیز می توانید از داروخانه ها یا فروشگاه های ورزشی تهیه کنید. محافظه دهان بجوشان و گاز بگیر برخلاف محافظ پیش ساخته، بر اساس قالب دندان های شما شکل می‌گیرد بنابراین تناسب بهتری با دهان شما دارد و محافظت بیشتری نیز خواهد داشت. این نوع محافظ دهان از مواد ترموپلاستیک ساخته می‌شود که آن را در آب جوش می اندازید تا نرم شود و سپس در دهان گذاشته و خوب گاز می‌گیرید تا قالب دندان های تان بر روی آن کامل نقش ببندد.
محافظ دهان سفارشی – محافظ دهان سفارشی به صورت اختصاصی برای هر بیمار ساخته می‌شود بنابراین کاملا قالب دندان های شما است. دلیل این که ساخت این نوع محافظ دهان زمان بیشتری می‌برد و کار بیشتری می طلبد گرانتر از دو روش دیگر است اما از نظر راحتی و محافظت بهترین نوع است.
به طور کلی محافظ دهان معمولاً بر روی دندانهای بالایی و یا پایینی قرار می گیرد و نیازی نیست بر روی هر دو ردیف دندان قرار بگیرد اما در برخی موارد مانند کسانی که درمان ارتودنسی انجام می‌دهند و براکت یا وسیله ثابت دیگری در دهان دارند ممکن است شیوه دیگری برای استفاده از آن توصیه شود.
محافظ دهان خوب محافظی است که راحت و کم حجم باشد، در مقابل پارگی محکم باشد، دوام کافی داشته باشد، به راحتی قابل تمیز شدن باشد و مشکلی برای صحبت کردن یا نفس کشیدن ایجاد نکند.
اگر دندان قروچه دارید وسیله دیگری نیز برای محافظت از دندانها وجود دارد به نام بایت پلیت یا بایت اسپلینت که مانع صدمه دیدن دندان ها می شود.
محافظ دهان و براکت ارتودنسی
بیماران ارتودنسی برای محافظت از دندان ها و براکت یا وسیله ارتودنسی ثابت دیگر گاهی اوقات لازم است محافظ دهان استفاده کنند. نوع محافظ دهان را که برای شما بیشترین راحتی و بیشترین محافظت را داشته باشد، ارتودنتیست مشخص میکند. حواستان باشد هنگام فعالیت هایی که احتمال ضربه دیدن دهان وجود دارد، نباید نگهدارنده ارتودنسی یا هر وسیله ارتودنسی غیر ثابت دیگر در دهان داشته باشید.
مراقبت از محافظ دهان
محافظ دهان را هر بار پس از استفاده و در آوردن و یا پیش از گذاشتن آن در دهان با دهان شویه یا با آب سرد بشویید.
محافظ دهان را با صابون ملایم و مسواک خوب تمیز کنید و سپس با آب شستشو دهید.
زمانی که محافظ دهان را از دهانتان در می آورید حتماً آن را در ظرف یا جعبه سفت و محافظ قرار دهید و برای حمل آن هم از جعبه محکم و مطمئن استفاده کنید. بهتر است جعبه ای که برای محافظت دهان انتخاب کرده اید، سوراخ داشته باشد تا گردش هوا در آن برقرار باشد.
اگر محافظ دهان از جنس اکریلیک است آن را در آب تمیز و تازه نگهداری کنید.
حواستان باشد محافظ دهان در معرض حرارت قرار نگیرد بنابراین آن را زیر آب داغ یا نور آفتاب نباید قرار دهید چون ممکن است ذوب شده و خراب شود.
هر از گاهی محافظ دهان را بررسی کنید که سوراخ یا پارگی نداشته باشد، شل نشده باشد و راحتی خود را حفظ کرده باشد.
هر بار که به دندانپزشک یا ارتودنتیست مراجعه می‌کنید محافظ دهان را هم همراه ببرید که بررسی شود .
