تنفس دهانی چه مشکلاتی برای دندان ایجاد می کند؟

امروزه با توجه به افزایش آلودگی های هوا، حساسیت های تنفسی نیز رو به افزایش است و در این میان، تنفس دهانی در بیشتر افراد دیده می شود. در این صورت، خیلی از افراد مجبورند از راه دهان نفس بکشند. این عارضه می تواند به دلیل متورم شدن مخاط بینی باعث مسدود شدن مسیر تنفسی بینی شود. عملکرد بینی نفس کشیدن است و در صورتی که مسیر تنفس بینی مسدود شود، فرد ناچار است که از راه دهان تنفس کند. تنفس از راه دهان مشکلات جانبی متعددی دارد و می تواند منجر به ایجاد عارضه های خطرناکی در فرد شود.

امروزه، دندانپزشکان می توانند عوارض تنفس دهانی را تشخیص دهند. در این صورت، اگر شما برای برخی مشکلات ایجاد شده در دندان هایتان به دندانپزشک مراجعه کنید، ممکن است دندان پزشک علت ایجاد این مشکلات در دندان ها را وجود تنفس دهانی تشخیص دهد.

در ادامه به عوارض و مشکلاتی که تنفس دهانی در پی دارد، اشاره شده است.

مشکلات جانبی و عوارض تنفس دهانی

1. خشکی دهان: از عارضه های رایج و خطرناکی که تنفس دهانی در فرد ایجاد می کند، می توان به خشکی دهان اشاره کرد. خشک شدن دهان باعث می شود که بزاق درون دهان به مقدار کمی تولید شود. همانطور که می دانید وظیفه بزاق دهان، جلوگیری از پوسیدگی دندان هاست. در صورتی که فرد از طریق دهان تنفس داشته باشد، به خشکی دهان مبتلا می شود و در نتیجه ، در طول زمان دندان هایش پوسیده می شوند.
2. افزایش پوسیدگی دندان ها: همانطور که اشاره شد، تنفس دهانی از طریق خشکی دهان می تواند منجر به افزایش پوسیدگی دندان ها شود. علاوه بر آن، در صورتی که تنفس دهانی به مدت طولانی درمان نشود، دندان های فرد در طی زمان ترک برداشته و شکسته می شوند.
3. خشکی لب ها: یکی از عارضه های تنفس دهانی خشکی لب ها است. لب ها اگر خشک شوند به مرور زمان، ترک بر میدارند و در نتیجه آن، فرد با زخم های لب و خونریزی مواجه خواهد شد.
4. التهاب و بیماری های لثه: با تنفس دهانی، لثه ها با هجوم میکروب ها مواجه می شوند. در نتیجه آن، به مرور زمان التهاب و بیماری های لثه در قسمت های مختلف آن، قابل مشاهده است.
5. بوی بد دهان: همانطور که گفته شد، خشک شدن دهان یکی از عوارض تنفس دهانی است. خشکی دهان در کنار هجوم میکروب ها باعث می شود که بوی بد و نامطبوعی در دهان ایجاد شود. به صورتی که حتی خود فرد نیز متوجه این بو نباشد اما قطعا اطرافیان فرد وجود این بوی نامطبوع را احساس خواهند کرد.
6. تغییر فرم فک: از مهم ترین عارضه هایی که تنفس دهانی ایجاد می کند، تغییر فرم فک است. باز بودن دهان در طولانی مدت می تواند منجر به ایجاد فشار زیادی روی فک بالا شود. در این میان، در صورتی که تنفس دهانی در طول سال های رشد، از زمان کودکی تا بلوغ، ادامه داشته باشد، فک بالا دچار عارضه تنگی شده و یا عرضش کاهش پیدا می کند. علاوه بر آن، سقف دهان فرد عمیق و کام شکلی گنبدی به خود می گیرد. این عوامل نیز روی تیغه بینی فشار وارد می کنند و باعث انحراف بینی می شوند.
7. تغییر فرم چهره: علاوه بر تغییر فرم فک، تنفس دهانی می تواند فرم چهره را نیز دچار تغییر کند. باز بودن طولانی مدت دهان، باعث تغییر موقعیت زبان و فک پایین می شود. در این حالت، چهره و صورت فرد حالتی کشیده به خود می گیرد.
8. تغییر در نحوه تکلم: افرادی که به تنفس دهانی مبتلا هستند، از لحاظ تکلم دچار مشکل می باشند. معمولا این افراد به صورت تودماغی صحبت می کنند و این مساله در کودکان و در شکل گیری شخصیت آنها تاثیرگذار بوده و می تواند منجر به کمبود اعتماد به نفس و سایر مشکلات جانبی شود. علاوه بر آن، افرادی که به علت وجود تنفس دهانی دارای فک بالای جلوآمده هستند، در تکلمشان دچار مشکل می باشند.

تمامی این عوارض، از عوارض جدی و خطرناک تنفس دهانی به شمار می روند که می توانند در روند زندگی فرد اختلال ایجاد کنند. همچنین ذکر این نکته نیز ضروری است که این عوارض، می توانند تنفس دهانی را شدیدتر کرده و در نتیجه آن، این مشکلات جانبی به صورت جدی تر بروز پیدا می کنند.

علل ایجاد تنفس دهانی

تنفس دهانی علاوه بر حساسیت می تواند به علت وجود سایر بیماری ها و مشکلات نیز در فرد به وجود بیاید. برخی از مشکلات و بیماری هایی که منجر به ایجاد تنفس دهانی می شوند، عبارتند از:

• لوزه های بزرگ: شاید شما هم تاکنون نام لوزه سوم را شنیده باشید. وجود لوزه سوم یا لوزه های بزرگ در سنین 7 تا 9 سالگی باعث می شود که کودک به تنفس دهانی مبتلا شود. در صورتی که وجود این لوزه تداوم پیدا کند، در سقف دهان فشار وارد می شود و به مرور زمان، صورت کشیده تر می شود. در نتیجه، قوس فک بالا بسته تر شده و در زیبایی فرد تاثیر منفی می گذارد.

در صورتی که اگر تنفس دهانی به موقع و صحیح تشخیص داده شود، می توان به سادگی از ایجاد این مشکلات در کودک جلوگیری کرد. برای درمان می توان به یک متخصص ارتودنسی و یک جراح گوش و حلق و بینی مراجعه کرد.

• پولیپ بینی: پولیپ بینی توموری غیر سرطانی است که از غشاء مخاطی بینی و سینوس ها به طور غیر عادی رشد می کند. این تومور با ایجاد حجم در مجرای بینی باعث می شود که فرد برای تنفس از طریق بینی دچار مشکل شود. در نهایت، پولیپ بینی می تواند منجر به ایجاد تنفس دهانی در فرد شود.

پولیپ ها ممکن است در یک بینی و یا در داخل هر دو بینی ظاهر شوند. در این صورت، اگر پولیپ در هر دو سمت بینی فرد وجود داشته باشد، تنفس دهانی تشدید پیدا کرده و فرد با عارضه های جدی آن مواجه می شود.

• گرفتگی بینی: گرفتگی یا مسدود شدن بینی به هر علتی اعم از سرماخوردگی، آنفولانزا، سینوزیت، آلرژی، تب یونجه و انحراف سپتوم بینی را احتقان بینی می گویند. زمانی که مسیر هوایی بینی مسدود شده و به اصطلاح بینی دچار گرفتگی می شود، بینی متورم شده و در نهایت فرد به تنفس دهانی مبتلا خواهد شد. علاوه بر آن، احتقان بینی می تواند منجر به فشار در اطراف بینی و حتی سردرد شود.

در حالت کلی، گرفتگی بینی به علت التهاب غشای آن به وجود می آید. زمانی که غشاهای بینی متورم می شوند سوزشی در بینی به وجود می آید و جریان خون اضافی درون آن باعث می شود که رگ ها ملتهب شده و در نهایت بینی دچار گرفتگی شود. که این گرفتگی بینی می تواند مشکل تنفس دهانی را به وجود آورد.

• سینوزیت: سینوزیت نوعی از التهاب است که منجر به درد، فشار و ورم در سینوس های می شود. سینوزیت شامل دامنه حاد تا مزمن است و اگر مدت زیادی وجود داشته باشد، عارضه های جدی در فرد ایجاد می شود. برخلاف سینوزیت حاد به دلیل وجود عفونت در سینوس ها به وجود می آید، سینوزیت مزمن به وسیله باکتری ها ایجاد نمی شود. به همین علت درمان آن با آنتی بیوتیک ها انجام نمی گیرد.

وجود سینوزیت در بینی ها می تواند تنفس فرد را دچار اختلال کند، که اگر این روند ادامه پیدا کند، فرد به تنفس دهانی مبتلا می شود.

درمان تنفس دهانی

برخی از افراد ممکن است که در تمام طول روز به خصوص در هنگام شب، از راه دهان خود نفس بکشند. اغلب این افراد نمی دانند که چگونه باید با مشکل تنفس دهانی کنار بیایند و یا نمی دانند که چگونه باید آن را درمان کنند.

در ابتدا، تنفس دهانی باید توسط یک دندانپزشک و یا یک متخصص گوش و حلق و بینی به درستی تشخیص داده شود. در این صورت، با ارزیابی و معاینه دقیق بالینی و در برخی موارد با کمک رادیوگرافی علت تنفس دهانی مشخص می شود. در برخی موارد، دلیل تنفس دهانی در فرد دلیل آناتومیکی دارد و بیماری های مانند پولیپ و یا التهاب لوزه ها علت این بیماری می باشند. در این صورت، درمان تنفس دهانی توسط متخصص گوش و حلق و بینی تشخیص داده شده و معمولا تنفس دهانی با استفاده از روش های دارویی و در صورت نیاز به عمل جراحی درمان پیدا می کند.

امروزه علت اکثر جراحی های بینی، وجود تنفس دهانی به دلیل اختلالات ساختاری است. اما در صورتی که تنفس دهانی از روی عادت باشد، درمان این مشکل تنها با انجام یک سری روش های تمرینی امکان پذیر است. در این صورت شما می توانید، یک تکه کاغذ و یا پارچه را بین لب های خود نگه دارید و با استفاده از بینی خود نفس بکشید. در صورتی که دهان شما باز شود کاغذ و یا پارچه می افتد و معمولا شما متوجه می شوید. با انجام مکرر این تمرین عادت تنفس دهانی شما به مرور زمان رفع می شود.

نتیجه گیری

همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد، به دلیل افزایش آلودگی هوا امروزه اکثر افراد به تنفس دهانی مبتلا می شوند. تنفس دهانی یکی از مشکلات و بیماری های جدی است که اگر به موقع و به صورت صحیح تشخیص داده نشود، در روند زندگی فرد اختلال ایجاد شده و در نهایت فرد به عارضه های جانبی این مشکل مبتلا می شود.