برای صاف و مرتب و هم ردیف کردن دندانها درمان ارتودنسی انجام میشود. برای انجام درمان ارتودنسی از وسیله های مختلف ممکن است استفاده شود. متداولترین وسیله ارتودنسی مورد استفاده، براکت فلزی است که آن را به سیم کشی دندانها میشناسیم. اما روشهای جدیدتری هم برای این منظور وجود دارد که به سرعت جای خود را در بین بیماران ارتودنسی باز کرده است. الاینر شفاف که یکی از مشهورترین برندهای آن اینویزالاین نام دارد، برخلاف براکت ارتودنسی به دندانها چسبانده نمیشود بلکه یک پلاک پلاستیکی شفاف است که دندانها را دربرمیگیرد و بیمار میتواند هر زمانی که میخواهد آن را در بیاورد.
در اینجا به بررسی معایب و مزایای اینویزالاین در مقایسه با براکت ارتودنسی معمولی میپردازیم.
معایب و مزایای اینویزالاین
مزیتهای اینویزالاین در مقایسه با براکت معمولی
- اولین و مهمترین مزیت اینویزالاین از نظر کاربران آن، شفاف بودن آن است به این معنی که کسی متوجه نمیشود در حال درمان ارتودنسی هستید. این ویژگی برای بسیاری از افراد بزرگسال که میخواهند درمان ارتودنسی انجام دهند اهمیت زیادی دارد. مردم دوست ندارند با دندانهای فلزی در محل کار یا مراسمهای مهم اجتماعی حضور پیدا کنند. اینویزالاین یک پلاک پلاستیکی شفاف است که به سختی کسی متوجه آن میشود. با این حال برخی سیستمهای براکت مانند براکت سرامیکی نیز سفید یا شفاف هستند.
- اینویزالاین به دندانها چسبانده نمیشود و قابل درآوردن است بنابراین در موقعیتهای حساس مانند سخنرانی، مراسم عروسی و غیره، میتوانید آن را موقتاً دربیاورید. با این حال باید خیلی مراقب باشید (طبق دستور ارتودنتیست) حداقل 20 تا 22 ساعت در روز این وسیله در دهانتان قرار داشته باشد تا درمان به تعویق نیفتد.
- مسواک زدن و نخ دندان کشیدن با براکت بسیار سختتر است در حالی که اینویزالاین را هنگام مسواک زدن در میآورید. برای مسواک زدن با براکت باید دقت بیشتر و زمان بیشتری صرف کنید چرا که نگینهای براکت ارتودنسی به دندانها چسبانده شده و مانع سهولت تمیز کردن دندانها میشود. از طرفی سیم ارتودنسی که از همه دندانها عبور کرده است باعث میشود تمیز کردن لا به لای دندانها و نواحی پشت سیم ارتودنسی با نخ دندان دشوار شود. هر چه قطعات سیستم براکت مانند الاستیک، لیگاچور ، بند فلزی و غیره بیشتر باشد به همان نسبت مسواک زدن و تمیز کردن دندانها و لثه و سیستم براکت سختتر میشود. اما در اینویزالاین به راحتی الاینر را در میآورید و دندانها را مثل همیشه مسواک میکنید.
- تمیز کردن وسیله ارتودنسی در اینویزالاین آسانتر است. برای تمیز کردن اینویزالاین خیلی راحت آن را زیر شیر آب گرفته و با مسواک تمیز میکنید اما براکت چسبیده به دندانها، زوایای مختلفی دارد که باید به خوبی تمیز شود تا به محلی برای تجمع پلاک و باکتریها تبدیل نشود. در غیر این صورت دندانها دچار پوسیدگی و کرم خوردگی شده و لثه ملتهب و عفونی میشود.
- با اینویزالاین محدودیتی در غذاهایی که میتوانید بخورید، ایجاد نمیشود چرا که هنگام غذا خوردن باید آن را از دهان دربیاورید. بنابراین هر غذایی را که قبلاً میتوانستید بجوید، اکنون هم میتوانید. اما در مورد سیستم براکت چنین نیست. از آنجایی که براکت به دندانها چسبانده شده و نمیتوانید آن را در بیاورید ، هنگام غذا خوردن باید مراقب باشید چیزهایی نجوید که به براکت صدمه بزند. برای مثال غذاهای سفت و ترد مانند هویج و کرفس را باید به صورت پخته مصرف کنید یا آن را به قطعات کوچکتر تقسیم کنید. از مصرف خوراکیهای جویدنی مانند پاستیل و کارامل در تمام طول دوره درمان ارتودنسی باید اجتناب کنید. از مصرف غذاهای سخت مانند تهدیگ باید پرهیز کنید چرا که باعث شکستن یا خم شدن براکت میشود. از آنجایی که احتمال تجمع پلاک و جرم و رسوب در اطراف براکت بیشتر است باید از مصرف مکرر غذا و خوراکیهای شیرین اجتناب شود. بنابراین محدودیتهای زیادی در دوره درمان ارتودنسی با براکت ایجاد میشود اما در مورد اینویزالاین چنین نیست.
- تلفظ حروف و اصوات با اینویزالاین آسانتر است. معمولاً طی درمان ارتودنسی خواه از براکت استفاده شده باشد یا از اینویزالاین، مدتی طول میکشد تا به صحبت کردن با این وسیله دهانی عادت کنید. در ابتدا تلفظ برخی حروف و اصوات تحت تأثیر قرار گرفته و اندکی با مشکل مواجه میشوید اما معمولاً در اینویزالاین این مشکل خفیفتر بوده و خیلی زود به شرایط جدید عادت میکنید و تکلم تان بهتر میشود.
معایب اینویزالاین در مقایسه با براکت معمولی
- شاید بتوان گفت مهمترین اشکال اینویزالاین در مقایسه با براکت این است که مشکلات پیچیده ارتودنسی را نمیتواند حل کند. در بسیاری از موارد به ویژه مشکلات شدیدتر بایت، براکت معمولی کارآیی بیشتری دارد و میتواند ناهمراستایی فکها را نیز اصلاح نماید. گاهی اوقات از الاستیک همراه اینویزالاین استفاده میشود تا بتوان موقعیت دندانهای دو فک را نسبت به هم اثبات کرد اما باز هم محدودیتهایی وجود دارد و براکت ارتودنسی قابلیتهای خیلی بیشتری در حل مشکلات پیچیده ارتودنسی دارد.
- یکی از مشکلات اینویزالاین این است که نتایج درمان بستگی کامل به همکاری بیمار دارد. اگر بیمار در رعایت دستورات ارتودنتیست متعهد نباشد، نه تنها نتیجه ای حاصل نمیشود بلکه حتی ممکن است وضعیت بدتر شود. در صورتی که بیمار مرتباً اینویزالاین را از دهان دربیاورد و دایماً در حین درمان وقفه ایجاد شود دندانها به موقعیت قبلی باز میگردند. اینویزالاین حتماً باید 22 ساعت در روز استفاده شود وگرنه نمیتواند دندانها را به جایگاه درستی برساند. اگر بیمار به این تعهد پایبند نباشد در نهایت علیرغم صرف هزینه و انرژی زیاد، ارتودنتیست مشغول به تغییر روش درمانی به براکت ارتودنسی میشود و درمان از اول شروع میشود در نتیجه طولانیتر خواهد شد.
- همان طور که گفته شد هر بار که هر چیزی به جز آب میخواهید بخورید باید اینویزالاین را از دهان در بیاورید بنابراین در صورتی که در شرایطی قرار داشته باشید که نمیتوانید اینویزالاین را در بیاورید، نمیتوانید چیزی به جز آب مصرف کنید.
- هزینه درمان با اینویزالاین بیشتر از براکت معمولی است. در ابتدای درمان از دندانها قالب گیری انجام میشود و تعدادی الاینر به بیمار داده میشود که هر دو هفته یک بار باید عوض شود و الاینر جدید استفاده شود تا به این ترتیب دندانها مرحله به مرحله حرکت داده شود. در حالی که در براکت معمولی از نگین براکت آماده، سیم ارتودنسی آماده و به طور کلی قطعات آماده و پیش ساخته استفاده میشود که هزینه کار را کمتر میکند. در مجموع تکنیک و مواد مورد استفاده در اینویزالاین پرهزینه تر است.
- تمیز کردن الاینر باید به صورت جداگانه به عنوان بخشی از بهداشت دهان روزانه انجام شود. در براکت معمولی هر بار که دندانها را مسواک میزنید، براکت نیز تمیز میشود اما الاینر باید جداگانه مسواک شده و بر روی دستمال تمیزی قرار داده شده و در جریان هوا خشک شود و سپس مجدداً در دهان قرار بگیرد. به این ترتیب از تجمع پلاک و باکتریها و همچنین تغییر رنگ در آن جلوگیری میشود.
- در صورتی که الاینر را تمیز نکنید تغییر رنگ پیدا کرده و شفافیت خود را از دست میدهد.
- از آنجایی که الاینر را میتوانید هر زمانی که میخواهید در بیاورید، ممکن است به راحتی آن را در جایی بگذارید و فراموش کنید همراه خود ببرید و به این ترتیب در درمان وقفه ایجاد شود. همچنین امکان گم شدن، زیر پا ماندن و تاب برداشتن آن وجود دارد. در صورتی که به هر دلیلی الاینر قابل استفاده نباشد باید مجدداً به ارتودنتیست مراجعه کنید تا برای ساخت آن هزینه پرداخت کنید و الاینر جدیدی برایتان ساخته شود.
در پاسخ به این سؤال که براکت بهتر است یا اینویزالاین، باید گفت با توجه به شرایط و ترجیحات ارتودنتیست و بیمار، بهترین روش درمانی متفاوت است و نمیتوان برای همه یک نسخه پیچید.
