عادت فشار دادن زبان به دندانهای جلویی که پیش آمدگی زبان نام دارد (Tongue thrust ) در واقع یک اختلال عملکردی عضلانی دهان است که در آن فرد هنگام بلعیدن، زبان خود را به جای این که به سقف دهان فشار دهد به دندانهای جلویی یا بین دندانهای جلویی فشار میدهد. از این رو به آن الگوی بلع معکوس نیز گفته میشود. برخی از کسانی که الگوی پیش آمدگی زبان دارند، زبان خود را به طرفین دهان حرکت میدهند نه دندانهای جلویی. نامناسب بودن موقعیت زبان در پیش آمدگی زبان تنها محدود به بلعیدن غذا نیست بلکه هنگامی که زبان در حال استراحت است نیز ممکن است موقعیت ان نامناسب بوده و به جای قرار گیری در کف دهان، به دندانهای جلویی فشار بیاورد.
اوپن بایت و پیش آمدگی زبان
چند نوع پیش آمدگی زبان وجود دارد. اوپن بایت جلوی دهان که در آن دندانهای جلویی بالایی و پایینی به هم نمیرسند و فکها عملا بسته نمیشوند یک نوع آن است. اغلب فردی که اوپن بایت دارد، لبهایش از هم باز می مانند و حتی ممکن است زبان بین دندانها دیده شود. در پیش آمدگی زبان در جلوی دهان، دندانهای جلویی بالایی جلوزدگی دارند. کودکانی که اوپن بایت دو طرفه جلوی دهان دارند اغلب زبانشان بزرگتر از حد طبیعی است و دندانهای آسیاب بزرگ در آنها تنها دندانهایی هستند که هنگام بستن دهان، به هم میرسند.
تاثیر پیش آمدگی زبان
نامناسب بودن موقعیت زبان ممکن است به نظرتان مهم نرسد اما باید بدانید این وضعیت بر تکلم و تلفظ کودک تاثیر گذاشته و دندانها را از ردیف و راستای خود خارج میکند. تصور کنید در هر بار بلع، زبان فشار زیادی به دندانهای جلو وارد میکند که معادل 1.8 کیلوگرم وزن می باشد. انسان به طور متوسط در هر شبانه روز 1200 تا 2000 مرتبه بلع انجام میدهد یعنی گویی فشار 1.8 کیلوگرمی تا 2000 بار در روز از پشت به دندانهای جلویی وارد میشود و آنها را جلو میراند.
این باعث میشود به مرور دندانها جلو بزنند و نیاز به درمان ارتودنسی پیدا کنند. اگر این عادت اصلاح نشود، درمان ارتودنسی فایده ای ندارد چون حتی پس از صاف و مرتب کردن دندانها، باز هم پیش آمدگی زبان باعث جلوزدگی آنها میشود.
گاهی اوقات پیش آمدگی زبان باعث میشود کودک نتواند برخی حروف را درست تلفظ کند (حروف س، ج، چ، ژ و ش).
از کجا بدانیم کودک پیش آمدگی زبان دارد؟
در نوزادی الگوی بلع معکوس طبیعی است اما این الگوی بلع با بزرگتر شدن کودک تغییر میکند و به بلع طبیعی تبدیل میشود. اگر شک دارید کودکتان هنوز الگوی بلع معکوس دارد و زبان خود را به دندانهای جلویی فشار میدهد، به دنبال علائم احتمالی آن باشید. علائم آن علاوه بر تلفظ، باز ماندن لبها و تنفس از راه دهان است. همچنین ممکن است متوجه زخم دهان او شوید. همچنین در اثر لیس زدن زیاد لبها ترک خوردگی لب نیز ممکن است دیده شود.
در هر صورت چه کودک علائمی دارد چه ندارد، بهتر است او را نزد متخصص ارتودنسی ببرید. او با بررسی وضعیت کودک متوجه میشود آیا پیش آمدگی زبان دارد یا مشکل چیز دیگری است.
درمان پیش آمدگی زبان
درمان این وضعیت بستگی به نیازهای کودک دارد. اگر لوزه ها و لوزه سوم بزرگ شده باشند، عمل جراحی پیش از گفتار درمانی لازم است. برای ترک الگوی بلع معکوس ، از وسیله های ارتودنسی می توان استفاده کرد. این وسیله ها کمک می کنند زبان در جایگاه درست خود بماند و به آن عادت کند.
متخصص ارتودنسی با توجه به شرایط بیمار، وسیله ارتودنسی مناسب او را پیشنهاد می کند.
