انواع براکت های ارتودنسی

  • براکت فلزی

براکت فلزی که به ‌آنها براکت معمولی نیز گفته می‌شود، از نگینهای فلزی مربعی شکل و سیم ارتودنسی تشکیل شده است. نگینهای براکت به سطح جلوی دندان ها چسبانده می‌شوند و سیم ارتودنسی از آنها عبور می‌کند. براکت فلزی متداولترین براکت مورد استفاده به خصوص در نوجوانان است چرا که مؤثرترین، سریع‌ترین و ارزان‌ترین روش حرکت دادن دندان‌ها به موقعیت مطلوب می‌باشد.

در گذشته نگینهای براکت بزرگ بودند و سطح زیادی از دندان را می‌پوشاند اما امروزه از نگینهای بسیار کوچکی استفاده می‌شود. به همین علت بسیار کمتر از گذشته جلب توجه می‌کند. همچنین با تکنولوژی‌های جدید می‌توان سرعت حرکت دندان‌ها را افزایش داده و درد آنها را کاهش داد. یکی از مزیت‌های براکت فلزی برای کودکان و نوجوانان انتخاب رنگ حلقه کشی دور نگین براکت ( لیگاچور) و حلقه کشی الاستیک است.

  • براکت سرامیکی

براکت سرامیکی یکی از گزینه ‌های محبوب جایگزین براکت فلزی است چرا که به علت رنگ سفید یا شفاف کمتر از براکت فلزی جلب توجه می‌کند و تا حدی نامرئی محسوب می‌شود. همچنین بسیاری از ارتودنتیست ها برای نامحسوس شدن آن از سیم ارتودنسی سفید رنگ استفاده می‌کنند. با وجود این مزیت، باید توجه داشته باشید ممکن است نگین سرامیکی براکت همانند دندان طبیعی تغییر رنگ پیدا کرده و به خوبی گذشته شفافی یا سفید رنگ نباشد. با این حال جای نگرانی نیست چرا که می‌توان آنها را در کلینیک دندانپزشکی به صورت حرفه ‌ای تمیز نمود. همچنین براکت سرامیکی در مقایسه با الاینر شفاف مدت درمان کوتاه‌تری دارد. با این حال براکت سرامیکی گران‌تر از براکت فلزی است. از نظر درد و ناراحتی این براکت تفاوتی با براکت فلزی ندارد.

  • براکت پشت دندانی (لینگوال)

براکت پشت دندانی سیستمی مشابه براکت معمولی دارد با این تفاوت که به سطح پشتی دندان‌ها چسبانده می‌شود تا در معرض دید قرار نداشته باشد. در واقع محبوبیت براکت پشت دندانی به علت نامرئی بودن آن است. از نظر کارایی نیز عملکردی مشابه براکت معمولی دارد و طول دوره درمان نیز همانند آن است. با این حال به علت این که در سطح پشتی دندان‌ها قرار دارد تمیز کردن آن دشوارتر است و تنظیم آن مدت بیشتری طول می‌کشد. در صورتی که نتوانید براکت و سطوح بین دندانی را به خوبی تمیز کنید، ممکن است این سیستم براکت باعث پوسیدگی دندان و عفونت لثه شود. دندان‌پزشک به شما روش صحیح رعایت بهداشت دهان و تمیزکردن براکت را آموزش می‌دهد. همچنین تکلم و گفتار ممکن است بیشتر از انواع دیگر براکت تحت تأثیر قرار بگیرد و باید در ابتدا بیشتر تلاش کنید تا بتوانید کلمات را به درستی ادا کنید، تا زمانی که به آن عادت کنید. همچنین برای افرادی که مشکلات ارتودنسی شدیدی دارند و نیاز به درمان‌های گسترده دارند این گزینه چندان مناسب نیست.

  • پلاک نگهدارنده ارتودنسی

این نوع نگهدارنده معمولاً در بخش جلوی دهان (فک بالا و یا پایین ) قرار دارد و بخش پلاستیکی و قلاب یا گیره نیز دارد که معمولا به دندان‌های عقبی چفت میشود تا نگهدارنده را در جای خود محکم نگه دارد (شکل بالا). از آنجایی که این نگهدارنده ثابت نیست، می‌توان آن را از دهان بیرون آورد و به راحتی دندان‌ها را تمیز کرد اما حتماً باید دائماً آن را در دهان داشته باشید. در ابتدا ارتودنتیست از شما می‌خواهد در تمام طول روز و شب حداقل به مدت سه ماه آن را استفاده نمایید. اگر هیچ حرکتی در دندانها مشاهده نشد، احتمالا به شما گفته می‌شود می‌توانید تنها شب ‌هنگام یا به مدت چند ساعت در روز نگهدارنده را در دهان بگذارید. مهم‌ترین ایراد نگهدارنده غیرثابت این است که ممکن است نگهدارنده گم شده و یا آسیب ببیند یا هنگامی که بیرون از دهان قرار دارد در معرض حرارت قرار گرفته و تغییرشکل داده یا ذوب شود. بنابراین بسیار مهم است که نگهدارنده ارتودنسی را روی زمین رها نکنید. هنگامی که نگهدارنده را داخل دستمال می‌پیچید، ممکن است به اشتباه دستمال را کشیده و نگهدارنده را بر زمین بیندازید. برای تعوبض آن باید وقت و هزینه صرف کنید.

  • پلاک فانکشنال غیر ثابت (متحرک)

که غالبا برای رشد بیشتر فک پایین استفاده میشود. این وسیله نوعی براکت قدرتمند برای اصلاح موقعیت و همراستا کردن فکها در سن رشد است. پلاک دوقلو از دو پلاک تشکیل شده است که یکی بالا و یکی پایین روی دندانها قرار میگیرد تا مشکل جلوزدگی دندانها در کودکان را حل کند. برای مثال با کمک این وسیله جلوزدگی (اورجت) 10 میلی متری دندانها را ظرف شش تا نه ماه میتوان به 4 میلی متر استاندارد رساند.